نرخ تورم جدید
نرخ تورم جدید
افزایش تورم در اردیبهشت ماه
دنیای اقتصاد- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران خلاصه نخستین نتایج به دست آمده از شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران را براساس سال پایه جدید (سال 1383) منتشر کرد که براساس آن میزان تورم در دوازده ماه منتهی به اردیبهشت ماه معادل 6/13درصد بوده است.
در دوازده ماه منتهی به اردیبهشت 86 نسبت به دوازده ماه منتهی به اردیبهشت 85
متوسط قیمت کالاها و خدمات مصرفی ۶/۱۳ درصد رشد کرد.
گروه بازار پول- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران خلاصه نخستین نتایج به دست آمده از شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران را براساس سال پایه جدید (سال 1383) منتشر کرد.
براساس نتایج به دست آمده میزان تورم در دوازده ماه منتهی به اردیبهشت ماه سال 1386 نسبت به دوازده ماه منتهی به اردیبهشت ماه سال 1385 معادل 6/13درصد بوده است.
براساس گزارش بانک مرکزی شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران در اردیبهشت ماه 1386 نسبت به ماه قبل از آن 7/0درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل از آن 6/16درصد افزایش را نشان می‌دهد.
میزان تورم در دوازده ماه منتهی به فروردین ماه سال 1386 نسبت به دوازده ماه منتهی به فروردین ماه سال 1385 نیز معادل 8/12درصد اعلام شده است.
شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در مناطق شهری ایران (نرخ تورم) در فروردین ماه سال 1386 نسبت به ماه قبل از آن 7/1درصد و نسبت به ماه مشابه سال قبل از آن 8/16درصد افزایش داشته است.
ویژگی نرخ تورم در سال جاری
ویژگی مهم اعلام نرخ تورم در سال جاری، تغییر سال پایه محاسبه آن است.
بانک مرکزی امسال نرخ تورم را برپایه سال پایه 100=1383 که شامل 359 قلم کالا و خدمات است محاسبه کرده است.
شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی که درصد تغییر سالانه آن، شاخص اقلام را نشان می‌دهد بر مبنای تغییرات قیمت سبدی منتخب از اقلام مصرفی خانوارهای شهری محاسبه میشود. انتخاب اقلام مشمول شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی براساس نتایج حاصل از یک بررسی مستقل به عنوان بررسی بودجه خانوارهای شهری صورت می‌گیرد. در سال پایه، بررسی نمونه جامعی از خانوارهای شهرنشین صورت می‌گیرد و در آن کلیه هزینه‌ها و درآمدهای آنها مورد پرسش قرار گرفته و نتایج حاصل از آن به طریق علمی به کل جامعه شهری تعمیم داده میشود. نتایج حاصل از این بررسی، مقدار و میزان هزینه صرف شده در هر یک از اقلام مصرفی خانوار را در سطح شهرهای مورد بررسی در هر یک از استان‌های کشور و درنهایت در کل کشور مشخص می‌کند و براساس آن، اهمیت نسبی هر قلم مصرفی خانوار در سال پایه که عبارت است از نسبت هزینه هر قلم به کل هزینه‌های خانوار محاسبه شده و به عنوان وزن اقلام در نظر گرفته میشود. از بین این اقلام، پراهمیت‌ترین آنها از منظر میزان هزینه نسبی، پیش‌بینی روند آتی مصرف آنها، وضعیت اهمیت صادراتی اقلام تولید شده در کشور و فراهم بودن امکان قیمت‌گیری مستمر از آنها در هر یک از شهرهای نمونه انتخاب میشوند و در فاصله دو سال پایه متوالی، این سبد و وزن‌های منتسب به هر قلم ثابت باقی می‌ماند و تغییرات قیمت اقلام منتخب مبنای محاسبه شاخص تورم قرار می‌گیرد.
با فاصله گرفتن از سال پایه و با توجه به تغییرات رخ داده در وضعیت اقتصادی، اجتماعی و تکنولوژیک، الگوی مصرفی خانوارهای شهری به تدریج تغییر می‌کند. ضرایب اهمیت اقلام مصرفی خانوار همه ساله به وسیله نتایج بررسی بودجه خانوار کنترل میشود. چنانچه تفاوت معنیداری بین وزن اقلام مصرفی خانوار در سال پایه و نتایج حاصل از بررسی بودجه خانوار در سالهای بعد ایجاد شود، شرایط مذکور تغییر در سال پایه که به معنی تغییر در سبد منتخب اقلام مصرفی خانوارها و وزن‌های منتسب و هر قلم است، را الزامآور می‌کند.
از آنجا که شاخصهای قیمت نتایج عملکرد اقتصادی سالهای قبل را نیز طبیعی می‌کند، لذا در سالهای اخیر تصمیم گرفته شده است، که سال پایه منطبق با سال شروع برنامههای پنج ساله توسعه اقتصادی اجتماعی کشور باشد. بر این اساس سال 83 که سال شروع برنامه توسعه چهارم است، به عنوان سال پایه جدید انتخاب شد.
تجدیدنظرهای صورت گرفته در سال پایه محاسبات مربوط به شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی از ابتدا تاکنون به ترتیب سالهای 1315، 1338، 1348، 1353، 1361، 1369 و 1376 بوده است و تجدیدنظر اخیر نیز که در سال 83 صورت گرفت، به دنبال تغییرات مشاهده شده در الگوی مصرفی خانوارهای شهری در سالهای اخیر بوده است و براساس آن تعداد اقلام مشمول شاخص از 310 قلم کالا و خدمت منتخب در سال پایه 76 به 359 قلم کالا و خدمت رسید و وزن اقلام مشترک در دو سبد قبلی و سبد تجدیدنظر شده نیز براساس آخرین نتایج حاصل از بررسی هزینه خانوار در سال 83 به هنگام شد.
تعداد شهرهای مورد بررسی از 72 شهر در سال پایه 76 نیز با توجه به تقسیمات جدید کشوری به 75 شهر در سال 83 افزایش یافت.
فرمول محاسباتی مربوط به این شاخص همچنان فرمول لاسپیرز است که براساس استانداردهای موجود، سبد اقلام و وزن‌های منتسب به آنها در سال پایه فعلی را تا سال پایه بعد ثابت فرض می‌کند.
از ویژگی‌های دیگر نرخ تورم اعلام شده در سال‌جاری حرف و حدیث‌های سیاسی است که پیرامون نحوه جدید محاسبه نرخ تورم به وجود آمده است. پس از اعلام بانک مرکزی در مورد تغییر سال پایه محاسبه نرخ تورم تعدادی از نمایندگان جناح اقلیت مجلس با ارسال نامه‌ای به رییس کل بانک مرکزی از وی خواستند تا نحوه محاسبه نرخ تورم تغییر نکند. امضاءکنندگان نامه یاد شده استدلال می‌کنند که تغییر نحوه محاسبه نرخ تورم، امکان مقایسه عملکرد دولت نهم با دولت‌های قبل را منتفی می‌کند.
بانک مرکزی بدون اشاره به این نامه با ارسال توضیحاتی که بر روی برخی از سایت‌های خبری قرار گرفت نحوه محاسبه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی بر پایه سال جدید را ضروری دانست و خاطرنشان کرد: در بانک مرکزی در مورد نحوه محاسبه شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی بر پایه تجدیدنظر سال 83 تغییری صورت نگرفته است.
ماخذ:دنیای اقتصاد شماره 1268 شنبه 2 تیر 1386
منبع: Iranian Institute of Certified Accountants
© 2004, Iranian Institute